ประเพณีจุลกฐินวัดทัพคล้าย

Spread the love
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

ประเพณีจุลกฐินวัดทัพคล้าย

จุลกฐินวัดทัพคล้าย หรือประเพณีจุลกฐินวัดทัพคล้าย 

ได้เริ่มต้นตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๔๗  ถึงปัจจุบัน  จุลกฐิน  คือ  กระบวนการทอผ้าให้เป็นผืนผ้า  แล้วนำไปตัดเย็นเป็นจีวรถวายพระ

เป็นกิจกรรมเชื่อมโยงจากวิถีชีวิตการทอผ้าของชาวอุทัยธานี ที่เกิดจากการร่วมแรงร่วมใจกันของชุมชน เพื่อถวายพระสงฆ์ในช่วงเทศกาลบุญจุลกฐินของชุมชนชาวบ้านทัพคล้าย ที่ยังคงไว้ซึ่งงานประเพณี จุลกฐิน ขั้นตอนทำผ้าจุลกฐินต้องเสร็จสิ้นภายใน 1 วันเริ่มจากขั้น การเก็บฝ้าย อิ้วดีดล้อเข็นเปียกวัก ฮ้นหูกสืบหูกกางตั่มตัดเย็บย้อมซักรีดมีกิจกรรมกวนข้าวกระยาสาทรทิพย์กิจกรรมการแห่ดอกฝ้าย พิธีเก็บดอกฝ้ายทอผ้าจุลกฐินตักบาตรเทโว/ถวายผ้าจุลกฐิน

ความหมายของกฐิน/จุลกฐิน

                      “กฐิน”  แปลว่า  ไม้สะดึง  คือกรอบไม้ชนิดหนึ่งสำหรับขึงผ้าให้ตึง  สะดวกแก่การเย็บ  ในสมัยโบราณเย็บผ้าต้องเอาไม้สะดึงมาขึงผ้าให้ตึงเสียก่อนแล้วจึงเย็บ  เพราะช่างยังไม่มีความชำนาญเหมือนสมัยปัจจุบัน  การทำจีวรในสมัยโบราณจะเป็นผ้ากฐินหรือแม้แต่จีวรอันมิใช่ผ้ากฐิน  ถ้าภิกษุทำเองก็จัดเป็นงานที่เอิกเกริก  เช่น มีตำนานกล่าวว่า เมื่อครั้งพุทธกาล  พระเถรรานุเถระต่างมาช่วยกัน  เป็นต้นว่า  พระสารีบุตร  พระมหาโมคคัลลานะ  พระมหากัสสปะ   แม้พระบรมศาสดาก็เสด็จลงมาช่วยภิกษุสามเณรอื่นๆ ก็ช่วยขวนขวายในการเย็บจีวร  อุบาสกอุบาสิกาก็จัดหาน้ำดื่ม  เป็นต้น  มาถวายพระสงฆ์

จุลกฐิน แปลว่ากฐินน้อย  คือ  กฐินอย่างหนึ่งซึ่งทุกคนช่วยกันทอให้เป็นผ้า   สังฆาฏิ  จีวร  หรือ สบง  ผืนใดผืนหนึ่งหรือทั้งสามผืนก็ได้ เริ่มตั้งแต่เก็บดอกฝ้าย  อิ้ว   ดีด   ล้อ  เข็น  เปีย  ฆ่าฝ้าย   กวัก   เผี่ยนหลอด   ฮ้นหูก   สืบหูก   กางหูก   ตั่มหูก    ตัดเย็บ   ย้อม   ซัก  และทำผ้าให้แห้ง  โดยให้แล้วเสร็จเป็นผืนภายใน ๑ วัน หรือ ๒๔ ชั่วโมง  แล้วนำไปถวายแด่พระสงฆ์

จุลกฐิน คือ คำเรียกการทอดกฐินที่ต้องทำด้วยความรีบด่วน โดยต้องอาศัยความสามัคคีของผู้ศรัทธาจำนวนมาก เพื่อผลิตผ้าไตรจีวรให้สำเร็จด้วยมือภายในวันเดียว กล่าวคือ ต้องเริ่มตั้งแต่เก็บฝ้าย ตัดเย็บ ย้อม และถวายให้พระสงฆ์กรานกฐินให้เสร็จภายในเวลาเช้าวันหนึ่งจนถึงย่ำรุ่งของอีกวันหนึ่ง ดังนั้นโบราณจึงถือกันว่าการทำจุลกฐินมีอานิสงส์มาก  เพราะต้องใช้ความอุตสาหะพยายามมากกว่ากฐินแบบธรรมดา (มหากฐิน) ภายในระยะเวลาอันจำกัด โดยจุลกฐินนี้ปัจจุบันมักจัดเป็นงานใหญ่  มีผู้เข้าร่วมเป็นจำนวนมาก

ประเพณีการทอดจุลกฐินนี้เป็นประเพณีที่พบเฉพาะในประเทศไทย และลาว ไม่ปรากฏประเพณีการทอดกฐินชนิดนี้ในประเทศพุทธเถรวาทประเทศอื่น สำหรับประเทศไทย มีหลักฐานว่ามีการทอดจุลกฐินมาแล้วตั้งแต่สมัยอยุธยา ดังปรากฏในหนังสือคำให้การชาวกรุงเก่า หน้า ๒๖๘ ว่า “ถึงวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๒ โปรดให้ทำจุลกฐิน” ปัจจุบันประเพณีการทำจุลกฐินนิยมทำกันเฉพาะชุมชนทางภาคเหนือและอีสานเท่านั้น โดยอีสานจะเรียกกฐินชนิดนี้ว่า “กฐินแล่น” (จุลกฐินไม่ใช่ศัพท์ที่ปรากฏในพระวินัยปิฎก)

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *